اوقات شرعی
       
      • ویژه نامه ولادت حضرت فاطمه (س)

         

         

         چکیده:
        زندگی پر برکت حضرت فاطمه (س) به عنوان بهترین الگو و نمونه فرا روی انسان‌های مسلمان و آزاده قرار دارد که با الهام گرفتن از آن می‌توان در مسیر سعادت و خوشبختی گام نهاد و با الگو گرفتن از آن، مسیر کمال را پیموده به حیات معقول دست یافت. جامعه مسلمان امروز به ویژه زنان بیش از پیش به الهام گیری از زندگی حضرت زهرا(س) نیازمند می‌باشند؛. او هم در نزد رسول خدا وهم در نزد مسلمانان راستین از احترام و مقام ویژه برخوردار است و فضیلت‌های که برای این بانوی بزرگوار در کتب احادیث و روایات آمده فراوان است و نام‌ها و القاب زیبای که برای این بانو در احادیث به چشم می‌خورد بیانگر مقام شگرف و جایگاه ویژه آن بزرگوار می‌باشد. او هما نگونه که در مقام دختر پیامبر اسلام دارای مقام بلند و جایگاه منیع است در مقام همسر علی و مادر حسنین نیز مقام ارجمند دارد و همچنین از امتیازات ویژه و منحصر به فرد آن حضرت است اینکه: او تنها بانوی است که در میان امت پیامبر خاتم(ص)، معصوم و از هر گونه خطا و لغزش دور بوده و پیراسته ‌می‌باشد و از نظر عبادت و بندگی در اوج از عظمت قرار دارد به گونه‌ای که در این جهت نیز کسی به پای او نمی‌رسد، . همان گونه که سیره فردی و اخلاقی فاطمه (س)الگوی زنان و مردان عالم بوده است زندگانی پربار و سیره سیاسی حضرت نیز چون ابعاد دیگر زندگی او به عنوان چراغی فرا روی انسانهای مسلمان قرار دارد که با الهام از آن می‌توان شیوه رفتار های سیاسی و اجتماعی و فردی را فرا گرفته و زمینه یک زندگی سالم با معیار اصیل دینی و قرآنی را فراهم‌نمود. اینها مسایلی است که در این نوشته به آن پرداخته‌ایم.
        مقدمه :
        فاطمه زهرا سلام الله علیها یگانه دختر بزرگوار پیامبر اسلام است که در ابعاد مختلف زندگی چه فردی و چه اجتماعی می‌تواند به عنوان بزرگ‌ترین الگو برای زنان مسلمان باشد مخصوصاً در عصری که پوچی و بی هویتی و ولنگاری، هجمه‌های فرهنگی بیگانگان، با پیشرفت علم و فن آوری و تبادل سریع اطلاعات( که جهان را به دهکده تبدیل نموده است؛) و در عصری که سیل شهوات با اشکال مدرن آن از هر سو بر مغز و فکر و اندیشه زنان و مردان مسلمان یورش می‌برد، ما را بیشتر به فرهنگ و اندیشه این بانوی نمونه اسلام نیازمند ساخته است تا بتوانیم از میان لجن زارهای دنیای مادی زده امروز، راه خویش را پیدا نموده خود و جامعه اسلامی را نجات بخشیم. بدین جهت هم سیره و رفتار فردی و هم اجتماعی، از جمله موضع‌گیری و جهت‌گیری سیاسی آن حضرت پس از در گذشت رسول خدا(ص) و بحران سقیفه و دفاع آن حضرت از امام علی(ع) از اهمیت فراوانی بر خور دار است، زیرا او بر اساس فرمایش رسول خدا(ص) ملاک حب و بغض خداوند به عبارتی پس از رسول خدا(ص) معیار حق و باطل بوده است. آن حضرت بلافاصله پس از درگذشت رسول خدا(ص) به جای اینکه به عنوان یک زن مصیبت دیده، گوشه عزلت را برگزیده در فراق پدرش اشک ماتم بریزد، در متن اجتماع وارد گردیده و با رفتن به خانه‌های مهاجر و انصار برای برگرداندن خلافت به جایگاه اصلی آن تلاش ورزید. اگر حضرت دیانت را منحصر به مسایل فردی و عبادی می‌دانست و هیچ کاری به حکومت و اداره امور سیاسی مردم نمی‌داشت، هیچ یک از رنج‌ها و گرفتاری‌ها و مصیبت‌های که بر او وارد آمده است وارد نمی‌آمد او مانند رسول خدا(ص) سعی در ایجاد زمینه برای هدایت خلق و سپردن سرنوشت آنان به شایستگان واقعی برآمد. از دیدگاه زهرا(س) دین زمانی می‌تواند در زندگی مردم نمود یافته و مردم به آن پایبند باشند که در سایه حاکم و زمامدار الهی زندگی نمایند، اگر حاکم و زمامدار جامعه، انسان عادل و شایسته نباشد، نه تنها به دین و شریعت و برنامه‌های آن عمل نمی‌گردد که دین بازیچه دست بازیگران سیاست قرار می‌گیرد. و از طرفی آن حضرت نقش عمده و چشمگیر در دفاع و حمایت از ولایت و امامت امام علی(ع) داشته و توانسته است با روشنگری‌های خویش یاد و نام علی(ع) را در اذهان مردم زنده نگه دارد و از توطئه‌های که برای بر کناری آن حضرت انجام یافته بود پرده بردارد و با موضع گیری‌های صریحش برای دفاع از ولایت و جانشینی علی (ع) به رابطه بین سیاست و دیانت تاکید نموده و با قاطعیت و انعطاف ناپذیری در مسیر حاکمیت حق با تمام توان، از اهداف و آرمان‌های ناب و اصیل دینی که برخاسته از قرآن و سنت رسول خدا(ص) بود، دفاع نمود و مانند پدرش و همسرش علی بن ابی طالب در ادای تکلیف هیچ گونه سستی نشان نداد و بر سر اصول سیاسی اسلام مصلحت اندیشی نکرد. از اصول که در سیره سیاسی حضرت به عنوان الگو قابل استفاده است زمان‌شناسی آن حضرت است. و همچنین قاطعیت در مسیر حق و تاکید آن حضرت بر عدم جدایی قرآن و عترت و همچنین فرهنگ شهادت طلبی که با قربانی نمودن فرزندش محسن و شهادت خودش، این فرهنگ را ترویج نمود. ما، در این نوشته ابتدا به بیوگرافی مختصر از آن حضرت پرداخته و سپس نام‌ها و القاب آن حضرت را متذکر شده‌ایم و در مرتبه بعد شمه ای از فضایل آن بزرگوار را برشمرده‌ایم و در پایان به اصول و مبانی استخراج شده از سیره سیاسی آن حضرت پرداخته‌ایم: اصولی همچون: 1 - رابطه دیانت و سیاست، 2 - قاطعیت در مسیر حاکمیت حق، 3 - زمان‌شناسی، 4 - تلاش بر جدای ناپذیری قرآن و عترت، 5- فرهنگ شهادت‌طلبی، و. . . اینک در آغاز این بحث به بیوگرافی مختصر از زندگی آن حضرت می‌پردازیم و سپس فضایل آن حضرت را بر می شماریم.

        1-بیوگرافی مختصر از زندگی حضرت زهرا(س)
         

        نام: فاطمه، کنیه‌های مشهور: ام الحسن، ام الحسین، ام ابیها و ام الائمّه:
        لقب‌های مشهور: زهرا، ، صدیقه، طاهره، کبری، سیده، بتول.
        اسم پدر: حضرت محمد ابن عبدالله اسم مادر: خدیجه بنت خویلد محل تولد: مکّه مکرمه سال تولد: سال دوم بعثت به روایتی سال پنجم، روز میلاد، بیستم جمادی‌الثانی.
        نام همسر: علی ابن ابی طالب‌. و زمان ازدواج: رجب یا ذی‌الحجه سال دوم هجرت به مدینه، مدت زندگی با امام علی(ع): نُه سال میزان مهریه: 400 مثقال نقره مسکوک فرزندان: حسن، حسین، زینب، ام کلثوم، فرزند سقط شده به نام محسن شهادت: سال 11 هجری محل دفن: نامعلوم، تعداد روایات باقی مانده در مورد حضرت: 2000 مورد، تعداد سخنان باقیمانده: 130 مورد، تعداد اشعار باقیمانده: 29 قطعه، خطبه‌های باقی مانده: دو خطبه، آثار علمی باقیمانده:مصحف که به خط امام علی(ع) نوشته شده و اینک در نزد فرزندش امام مهدی(عج)می‌باشد. در این گفتار برای آشنایی و پیش درآمد بحث بر آنیم تا مختصر و گذرا شرح حال و تاریخچه ای از زندگانی حضرت فاطمه(س) را یادآوری نماییم:
        1-ولادت حضرت فاطمه:
        حضرت فاطمه(س)، بنا بر مشهور نزد علمای شیعه در بیستم جمادی‌الثانی سال پنجم هجرت دیده به جهان گشود. (1) مادر آن حضرت، بانوی جلیل‌القدر خدیجه دختر خویلد و از خانواده‌های اصیل قریش است، او دارای فضایل فراوان است ازجمله اینکه: او اولین بانویی بود که به رسول خدا(ص) ایمان آورد و با آن حضرت نماز گذارد. و او به سبب نجابت و پاکدامنی به طاهره لقب یافته بود. (2)رسول خدا(ص) در سن بیست و پنج سالگی با خدیجه(س) ازدواج نمود و او نخستین زنی است که به عقد پیامبر(ص) در آمد و تا او زنده بود رسول خدا(ص) زن دیگر اختیار نکرد. همه فرزندان رسول خدا(ص) به جز ابراهیم که مادرش ما ریه قبطیه بود از دامان پاک خدیجه به دنیا آمدند که کوچک‌ترین آنان حضرت فاطمه(س)بود. (3)رسول خدا پس از ازدواج با خدیجه دارای چند فرزند شد که به تقدیر الهی فرزندان او یکی پس از دیگری از دنیا رفتند؛ منافقین که از هر وسیله بر علیه رسول خدا(ص) استفاده می‌کردند، این بار حضرت را به جهت نداشتن فرزند، ابتر صدا نموده او را آزار می‌دادند. خداوند با نزول سوره مبارکه کوثر(4)، حضرت را دلداری داد و از نسل و زریه با برکت او خبر داد. (5)بر اساس روایات شکل‌گیری وجود با برکت حضرت زهرا(س)و خلقت حضرت با تشریفات و مقدمات خاص انجام یافته است که عظمت وجودی حضرت را برای ما بیان می‌کند. رسول خدا(ص) به دستور خداوند به مدت چهل شبانه روز از خدیجه (س) دوری گزیده به عبادت پرداخت، پس از گذشت چهل روز، از جانب خداوند برای آن حضرت طعام بهشتی رسید و به او دستور داد آن را میل نموده با خدیجه(س(هم بستر شود، خدیجه (س) گوید: هنوز رسول خدا از من دور نشده بود که وجود زهرا را در شکم خویش احساس کردم. (7)از امام رضا(ع) نقل شده است که رسول خدا(ص) فرمود: چون به آسمان عروج کردم جبرئیل دستم را گرفته وارد بهشت نمود، سپس خرمایی را میل نمودم و از آن نطفه در من پدید آمد، چون به زمین بازگشتم همسرم خدیجه به فاطمه(س) باردار شد، فاطمه(س) حوریه‌ای است به صورت انسان و من هرگاه مشتاق بوی بهشت می‌شوم فاطمه(س) را می‌بویم. (7)

        2- نام‌ها و القاب حضرت

        در روایات نام‌ها و لقب‌های متعدد برای آن حضرت ذکر شده است که هر یک به بعدی از ابعاد عظیم وجودی آن حضرت اشاره دارد که از این طریق گوشه‌های از شخصیت بزرگ او را برای ما ترسیم می‌نماید. از امتیازات ویژه که تنها اولیای الهی از آن بهرمند بوده است اینکه: نامگذاری حضرت فاطمه به دستور خداوند صورت گرفته است. از امام باقر(ع) روایت شده است که: چون حضرت زهرا(س) دیده به جهان گشود، خداوند به یکی از فرشتگان دستور داد به زمین فرود آمده اسم مبارک فاطمه، را بر زبان رسول خدا(ص) جاری سازد، بدین ترتیب رسول خدا(ص) نام او را فاطمه ‌نهاد. (8)
        الف: فاطمه:
        از نام‌های مشهور حضرت، اسم مبارک فاطمه(س) می‌باشد که روایات رسیده از رسول خدا(ص) و اهل‌بیت آن حضرت، به معنی و رمز گزینش این نام برای حضرت اشاره شده است. ابن عباس از رسول خدا(ص) روایت نموده است که فرمود: او بدان جهت فاطمه(س) نامیده شد که خداوند دوستان و پیروان او را از آتش جهنم بازداشته است. (9) امام رضا (ع) از پدران و آنان از رسول خدا(ص) روایت نموده‌اند که حضرت به فاطمه(س) فرمود:ای فاطمه! می‌دانی چرا به این نام خوانده شدی؟ علی(ع) عرض نمود: یا رسول الله! علت آن چیست؟ فرمود: بدین جهت که خداوند او و پیروان و دوستانش را از آتش جهنم بازداشته است. (10)
        ب: زهرا:
        از جمله نامهای مبارک آن حضرت زهرا می‌باشد، از امام صادق(ع)است که فرمود: حضرت فاطمه(س) در پیشگاه خداوند دارای نه نام می‌باشد: فاطمه، صدیقه، مبارکه، طاهره، زکیه، راضیه، مرضیه، زهرا، محدّثه. (11)از امام حسن عسکری(ع) روایت شده که فرمود: او را بدان جهت زهرا می‌گفتند که در روز سه بار چهره‌اش برای امیرالمؤمنین می‌درخشید، صبحگاهان چون خورشید، و در نیمه روز چون ماه تابان و در شامگاهان همانند ستاره تابناک تلألؤ نموده و می‌درخشید. (12)
        ج: بتول:
        از نامهای دیگر آن حضرت که در روایات آمده است بتول، می‌باشد از رسول خدا(ص) روایت است که فرمود: او به این جهت بتول نامیده شد که هیچگاه خون حیض و نفاس نمی‌دید و بر خلاف زنان دیگر به عادت ماهیانه مبتلا نمی‌شد. (13)این اثیر گوید: فاطمه را به این نام خواندند زیرا او از میان زنان هم عصر خویش جدا بود و هیچکس از نظر فضل و کمال و دیانت و حسب به پای او نمی‌رسیدند و نیز گفته شده او را بدین خاطر بتول می‌گفتند که او خود را از دنیا بریده و به خدا پیوسته ‌بود. (14)
        د: محدثه:
        از امام صادق(ع) روایت شده است که فرمود: فاطمه(س)را بدان جهت محدثه می‌گفتند که فرشتگان الهی بر او فرود می‌آمدند و آن گونه که مریم دختر عمران را صدا می‌نمودند، او را مورد خطاب قرار داده می‌گفتند: ای فاطمه به درستی که خداوند تو را برگزید و پاکیزه‌ات ساخت و از میان زنان جهان تو را اختیار نمود؛ ای فاطمه برای پروردگارت قنوت نما؛ فاطمه(س) نیز با آنان گفتگو می‌نمود. (15)برخی از کینه‌های آن حضرت عبارتند از: ام الحسن، ام الحسین، ام المُحسَّن، ام الائمه، ام ابیها، علامه اردبیلی گوید: رسول خدا(ص) به جهت تعظیم و بزرگداشت آن حضرت او را ام ابیها خطاب می‌نمودند. (16)

        3-دوران کودکی حضرت:
         

        حضرت فاطمه (س)در سن خرد سالی در حالی که بیش از پنج سال نداشت مادرش را از دست داد و از آن پس در سایه حمایت پدرش رسول خدا(ص) زندگی می‌نمود؛ در سال‌های آخر که رسول خدا(ص) در مکه بود تاریخ، نقش فعّال حضرت فاطمه(س) را در کنار پدر، نشان می‌دهد، گویند وقتی مشرکین مکه نقشه قتل رسول خدا(ص) را کشیدند، فاطمه(س) نزد رسول خدا(ص) آمده او را از تصمیم خطرناک آنان آگاه نمود. (17)پس از هجرت رسول خدا(ص) از مکه به مدینه، حضرت فاطمه(س) نیز به مدینه هجرت نمود و نام خویش را در این افتخار بزرگ و تاریخی ثبت کرد.

        4-ازدواج حضرت فاطمه(س)
         

        چون صدیقه‌ای طاهره(س) به سن ازدواج رسید، بزرگان از مهاجر و انصار از او خواستگاری نمودند، ولی رسول خدا(س)آنان را جواب رد داده فرمود: در امر ازدواج فاطمه(س) منتظر دستور و فرمان خداوند هستم. (18)این نکته‌ای تاریخی از عظمت و جایگاه زهرا(س) سخن می‌گوید، گویا جز خداوند کسی نمی‌داند، چه کسی لیاقت و شایستگی همسری زهرا(س)را دارد! پس باید این امر فرخنده به راهنمایی و دستور او صورت پذیرد. وقتی علی(ع) فاطمه (س)را از رسول خدا(ص) خواستگاری نمود، رسول خدا ضمن اظهار شادمانی به او جواب مثبت داده فرمود: یا علی! بشارت می‌دهم تو را، به درستی که خداوند در آسمان زهرا را به عقد تو در آورده، پیش از آن که من در زمین او را به عقد تو در آورم. (19) ابن ابی الحدید گوید: علی با زهرا ازدواج نکرد مگر پس از آنکه خداوند او را به شهادت فرشتگان به عقد علی(ع) در آورد. (20)در شب عروسی و زفاف حضرت فاطمه(س) رسول خدا(ص) استر شهبای خود را در حالی که پارچه بر آن انداخته آورد و فاطمه(س) را بر آن سوار نمود، زمام ناقه را سلمان در دست گرفته و خود از پشت سر، استر را حرکت می‌داد، در بین راه صدای افتادن چیزی را شنیده مشاهده کرد که جبرئیل و میکائیل هر یک با هفتاد هزار فرشته وارد شدند، پرسید چه شده است که به زمین فرود آمده‌اید؟ گفتند آمده‌ایم تا فاطمه(س) را همراهی نموده به خانه علی(ع) ببریم! آنگاه جبرئیل و میکائیل و فرشتگان و رسول خدا تکبیر گفتند، از آن زمان گفتن تکبیر در مراسم عروسی مرسوم گردید(21)زندگی مشترک علی (ع)و فاطمه(س) آنچنان در اوج صفا و صمیمیت و محبت بود که علی(ع) از شکوه و عظمت آن این‌گونه یاد نموده است: به خدا سوگند هیچگاه او را به خشم در نیاورده ناراحت ننمودم تا اینکه خداوند روح پاکش را قبض نموده از دنیا برد، او نیز هیچگاه مرا خشمگین نساخته نافرمانیم ننمود، هرگاه به چهره او می‌نگریستم غم و اندوه من از میان می‌رفت. (22)
        حضرت فاطمه(س) دارای پنج فرزند بود که عبارتند از حسن حسین زینب، ام کلثوم، و محسن که پیش از آمدن به دنیا به شهادت رسید و رسول خدا این نام را بر او نهاده بود. (23)بنا بر دیدگاه علمای شیعه عمر شریف آن حضرت هجده سال بود که مدت هشت سال در مکه و ده سال در مدینه منوره زندگی نمود و در سال یازدهم هجری چشم از جهان فرو بست. (24)

        5فضایل حضرت زهرا(س)
         

        حضرت صدیقه طاهره فاطمه زهرا(س) دارای فضایل فراوان و از مقام و جایگاه بزرگ در میان مسلمانان برخوردار است. در طول تاریخ بسیاری از نویسندگان مسلمان خود را ملزم به تدوین کتابی پیرامون فضایل و زندگی حضرت فاطمه(س) می‌دانستند، انبوه کتاب‌های که در مورد آن حضرت به زبان‌های مختلف و زنده دنیا نوشته شده است گویای این مسأله است. (25)بیان فضیلت و مقام بلند و عظیم زهرا(س) کار یست دشوار که تنها از عهده کسانی بر می‌آید که آن حضرت را به طور کامل بشناسند و این جز از رسول خدا(ص) وائمه)علیهم السلام(بر نمی‌آید، از این رو روایات چندی از رسول خدا(ص) و ائمه اطهار: درباره فضایل آن بانوی بزرگ نقل می‌نمایم.
        1: عصمت حضرت زهرا (س)
        از امتیازات ویژه و منحصر به فرد آن حضرت است اینکه: او تنها بانوی است که در میان امت پیامبر خاتم(ص) معصوم و از هر گونه خطا و لغزش دور بوده و پیراسته ‌می‌باشد. از ادله‌ای عصمت آن حضرت که او را معصوم دانسته آیه 33 سوره احزاب است که به آیه تطهیر شهرت دارد، خداوند در این آیه فرموده است اًِّنَّمَا یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَیُطَهِّرَکُمْ تَطْهِیراً(26)
        خداوند اراده نموده است که هر گونه نا پاکی و پلیدی را از رسول خدا(ص) و اهل‌بیت او دور ساخته و آنان را پاک و پاکیزه نماید. مفسران و مورخان نوشته‌اند چون این آیه نازل شده رسول خدا(ص) علی(ص) و فاطمه(س) و حسنین(ع) را جمع نموده کسائی خیبری روی آنها انداخته فرمود: بار خدایا اینها اهل بیت من هستند، هر گونه ناپاکی را از اینان دور فرما، ام سلمه گوید:من نزدیک در بودم، گفتم یا رسول الله من هم جز آنان هستم؟ فرمود: تو بر خیر یا در مسیر خیر می‌باشی، ولی جز آنان نیستی. (27)این آیه تصریح بر این دارد که اراده خداوند بر این قرار گرفته که هر گونه رجس و پلیدی را از رسول خدا(ص) و اهل‌بیت آن حضرت دور سازد و به گواهی مفسرین حضرت زهرا(س) از اهل‌بیت رسول خدا(ص) می‌باشد. از فضایل آن حضرت که دال بر عصمت او نیز می‌باشد، جریان سرنوشت ساز و تاریخی مباهله رسول خدا(ص) با علمأ نجران می‌باشد که رسول خدا(ص) از میان زنان تنها فاطمه(س) را با خود برده و در این جریان تاریخی و مهم سهیم نمود. (28)علاوه بر آیات قرآن، روایات و فرمایشات رسول خدا(ص) نیز دلالت بر عصمت و پاکی آن حضرت دارد. از جمله این حدیث شریف که در کتاب‌های مختلف شیعه و اهل سنت از رسول خدا(ص) روایت شده که فرمود: به درستی که خداوند به سبب خشم فاطمه، خشمناک و به رضایت او راضی می‌گردد. (29) و نیز فرمود: فاطمه پاره تن من است، هر که او را خشنود نماید مرا خشنود ساخته، آنکه او را اذیت نماید مرا اذیت نموده است. (30)از این فرموده رسول خدا(ص)استفاده می‌گردد که تمام اعمال و حرکات و اندیشه زهرا(س) رنگ و بوی الهی داشته است و او هیچگاه خشم و رضایت اش برخاسته از هوی و هوس و کشش‌های نفسانی نبود، زیرا اگر در جایی انگیزه‌های برخاسته از نفس و غیر الهی بر حرکات و اندیشه‌های او تأثیر می‌گذاشت، خشم و رضایت او جدای از خشم و رضایت پروردگار می‌شد و این چیزی است که رسول خدا(ص) آن را به صراحت نفی نموده است. از اینجا است که می‌توانیم بگوییم تمام اعمال و حرکات حضرت زهرا(س) روی موازین شرعیه بوده و زَره ای خطا و لغزش در زندگی آن حضرت راه پیدا نکرده است، و این چیزی نیست جز عصمت و پاکی آن حضرت که شیعیان به آن معتقد هستند.
        2-کرامت حضرت فاطمه(س)
        حضرت فاطمه(س) علاوه بر فضایل ذاتی و اکتسابی که داراست، دارای کرامات زیادی است، علامه امینی با ذکر دلایل فراوان از قرآن و روایات، حضرت زهرا(س) را از جمله‌ای اولیأ خاص الهی می‌داند، (31) گر چند آن حضرت از عمر طولانی برخوردار نبود، اما در عین حال در تاریخ نمونه‌های فراوان از کرامات آن حضرت نقل شده است که بیانگر مقام و جایگاه ویژه آن حضرت در نزد خداوند می‌باشد، جهت رعایت اختصار نمونه‌های از کرامات حضرت را ذکر می‌نمایم. سلمان فارسی گوید:در خانه زهرا(س) بودم، دیدم حضرت نشسته با آسیاب جو آرد می‌کند در حالی که عمود آسیا خون آلود است، حسین(ع) که کودک شیر خوار بود به شدت گریه می‌نمود، عرض کردم دختر رسول خدا(ص) خود را به زحمت می‌اندازی، چرا این کار را به فضه واگذار نمی‌کنی؟ فرمود: رسول خدا(ص) به من سفارش نموده است که کارهای خانه را میان خویش تقسیم نموده روی نوبت انجام دهیم، امروز نوبت من است، سلمان گوید: عرض نمودم بانوی من! اجازه دهید شما را کمک نمایم، من بنده آزاد شده‌ای شمایم، یا آسیاب نمودن را به من بسپار، یا پرستاری از حسین(ع) را، فرمود من به پرستاری از حسین مناسب‌ترم شما جو را آرد نمائید. سلمان گوید: مقداری جو را آرد نموده صدای اذان را شنیدم و به مسجد رفتم، نماز را با پیامبر(ص) اقامه نمودم، پس از نماز جریان فاطمه(س) را با علی(ع)در میان گذاشتم، آن حضرت گریه کرد و به سوی خانه رفت، لحظه‌ای نگذشت که خندان به سوی مسجد بازگشت. حضرت رسول خدا(ص) از علت خنده او پرسید، او گفت:نزد فاطمه(س) رفتم، دیدم به پشت خوابیده و حسین(ع) روی سینه‌اش بخواب رفته است، آسیا در پیش روی او بی آنکه دستی آن را بگرداند خود به خود می‌گردد؛حضرت رسول خدا(ص)با لبخند فرمود: ای علی(ع) آیا نمی‌دانی که برای خداوند فرشتگانی است که در زمین گردش می‌کنند تا به محمد و آل محمد(ص)خدمت نمایند، و خدمت آنها تا روز قیامت ادامه دارد. (32)همچنین روایت شده است که گاهی که حضرت مشغول نماز بودند، کودک اش گریه می‌نمود می‌دیدند گهواره‌اش حرکت می‌کند و فرشتگان آن را حرکت می‌دادند(33)نمونه از کرامات حضرت در داستان هجوم به خانه آن حضرت روایت شده است که بیانگر جایگاه بلند حضرت در پیشگاه خداوند می‌باشند. نقل است که چون حضرت علی(ع) را به زور به سوی مسجد برای بیعت با ابی بکر بردند، فاطمه(س) دست حسنین(ع) را گرفته از خانه بیرون آمد و خواست به سوی قبر حضرت پیامبر(ص) برود و ابی بکر و حامیان اش را نفرین نماید، حضرت علی(ع)به سلمان فرمود: ای سلمان! دختر رسول خدا(ص) را دریاب که دو طرف شهر مدینه را می‌بینم که آماده‌ای فرو رفتن به زمین است، سلمان گوید: به خدا قسم دیدم پایه‌های دیوار مسجد از زمین کنده شده به گونه‌ای که می‌شد از زیر آن عبور نمود، خود را به فاطمه(س) رسانیدم عرض نمودم، بانوی من، خداوند پدرت رسول خدا(ص) را به عنوان رحمت فرستاد، تو مایه‌ای عذاب مباش، حضرت برگشت، دیوارهای مسجد به جای خویش استقرار یافت. (34)اینها نمونه‌های از کرامت و عظمت حضرت زهرا(س) می‌باشد که حکایت از شخصیت و جایگاه منیع او در پیشگاه خداوند دارد، جالب است که بدانیم پس از مرگ آن حضرت نیز کراماتی از آن حضرت نقل شده است، روایت است که وقتی زهرا(س) از دنیا رفت، امام علی(ع) او را غسل داده کفن نمود، برای آخرین بار به فرزندان زهرا(س) فرمود تا با مادر خداحافظی نمایند، آنها جنازه‌ای مادر را در آغوش گرفتند، علی(ع) گوید: من خدا را شاهد می‌گیرم که حضرت ناله‌ای جانکاه کشیده دستهای خود را دراز نمود و فرزندان اش را مدّتی به سینه‌اش چسبانید. (35)
        3-محدّثه بودن حضرت فاطمه(س)
        از فضایل و مناقب حضرت فاطمه(س) این است که او را محدّثه نامیده‌اند، روایات رسیده بر این مسأله دلالت دارد که آن حضرت را بدین جهت محدّثه می‌گفتند که با فرشتگان گفتگو می‌نمودند. (36)سخن گفتن با فرشتگان از امتیازات و فضایل است که جز اولیأ خاص الهی و بندگان مقرّب خدا کسی دیگر از آن بهرمند نیست و هر کسی توان و شایستگی گفتگو با فرشتگان را ندارد. این مسأله که ملائکه با غیر پیامبران و انبیای الهی سخن می‌گویند، مورد اتفاق همه علمای اسلام می‌باشد، علامه امینی گوید: امت اسلامی همه بر این امر اتفاق دارند که در این امت مانند امتان گذشته، مردانی بوده‌اند که به آنان حدیث گفته می‌شده و به اصطلاح محدَّث بوده‌اند محدَّث کسی است که بدون اینکه پیامبر باشد، و بدون اینکه فرشتگان را ببیند فرشتگان با او صحبت کرده باشند و یا اینکه در دلش چیزی می‌افتد و به او الهام می‌شود و به صورت کشف و الهام از سوی خداوند علمی به او آموخته می‌شود و یا در دل او حقایق که بر دیگران پوشیده است روشن می‌گردد و یا چیزی شبیه این مفاهیم، وجود چنین کسانی در میان امت اسلامی مورد اتفاق است، به عقیده شیعه حضرت علی(ع) و دیگر امامان معصوم از فرزندان آن حضرت از محدثین می‌باشند. علامه در ادامه گوید: حضرت صدیقه طاهره نیز محدثه بود. (37)قرآن به صراحت از سخن گفتن فرشتگان با حضرت مریم خبر می‌دهد. (38)و همچنین از سخن گفتن فرشتگان با زن ابراهیم(39) و مادر موسی (40) خبر می‌دهد که فرشتگان با آنها سخن گفته‌اند پس این نتیجه را می‌گیریم که سخن گفتن فرشتگان با غیر انبیا ممکن بوده و در میان بندگان الهی بوده و هستند کسانی که شایستگی گفتگو با فرشتگان را دارند که حضرت صدیقه طاهره نیز از این امتیاز بهره‌مند بوده است. روایات زیادی بر این است که فرشتگان با حضرت فاطمه(س) گفتگو می‌کردند و نتیجه این گفتگو طبق برخی از روایات به صورت مصحف برای آن حضرت در آمد(41)که بنام مصحف حضرت فاطمه(س) معروف است. حماد بن عثمان گوید: از امام صادق(ع)درباره مصحف حضرت فاطمه(س)پرسیدم، فرمود: چون حضرت پیامبر(ص) از دنیا رفت حضرت زهرا(س) به شدت اندوهناک گردید، خداوند فرشته ای را نزد او فرستاد تا او را دلداری دهد و به او حدیث گوید، حضرت فاطمه(س) امیرالمؤمنین(ع) را در جریان قرار داد، حضرت فرمود: هر گاه آن را احساس نمودی به من بازگو، حضرت فاطمه(س) به هنگام نزول فرشته حضرت علی(ع) را خبر می‌نمود و زهرا(س) آنچه را که از فرشته دریافت می‌نمود به علی(ع) می‌گفت و آن حضرت آن را می‌نوشت تا اینکه به صورت کتاب و مصحفی از آن مجموعه به وجود آمد، در این مصحف حلال و حرام وجود ندارد ولی علوم آینده در آن ثبت است. (42)از بعضی روایات استفاده می‌شود که ملایک ضمن گفتگو با حضرت فاطمه آن را یکجا از طرف خداوند بر آن حضرت آورده است و در آن تمامی علوم آینده نهفته است و آن یکی از مراجع و مصادر علوم اهل بیت: می‌باشد که به آن مراجعه می‌نموده‌اند و در زمان هر یک از ائمه: دست به دست منتقل می‌شده و امروز در نزد حضرت ولی عصر می‌باشد. (43)
        4- علم حضرت فاطمه(س)
        از فضایل حضرت فاطمه(س) که او را از دیگران متمایز ساخته علم و دانش آن حضرت می‌باشد، او در این فضیلت نیز از دیگران پیشی جسته و در دریای از علم و معرفت قرار دارد، بهترین دلیل و شاهد بر این مسئله سخنان به جا مانده از آن حضرت است که ما را به دریای از علم و دانش آن حضرت رهنمون می‌سازد؛ خطبه معروف به فدکیه آن حضرت از همان آغاز تاکنون باعث حیرت و تعجب بسیاری از سخنوران و اندیشمندان گردیده است. این خطبه را می‌توان یک دوره کامل از معارف اسلامی دانست که در آن مسایل مختلف اسلامی بیان شده است. که اوج علم و دانش و معرفت حضرت را ثابت می‌نماید. حضرت در مراحل مختلف از سخنان حضرت پیامبر(ص)بهره می‌برد و بر دانش خویش می‌افزوده و نیز سعی بر حفظ سخنان حضرت رسول خدا [ص]و رسانیدن آن به دیگران داشت. شخصی از مؤمنین مدینه روایتی را از حضرت فاطمه(ص) درخواست نمود، حضرت به فضه فرمود: آن روایت را که بر کاغذی نوشته شده است بیاور، پس از جستجوی فراوان اطلاع داد که روایت مورد نظر گم شده است، حضرت زهرا(س) با ناراحتی فرمود وای بر تو بگرد پیدا کن، زیرا ارزش معنوی این حدیث نزد من برابر با ارزش حسن و حسین(ع) است. (44)
        آنگاه که خود نمی‌توانست در حضور پیامبر رسیده آیات قرآن را فرا گیرد، به وسیله فرزندش حسن(س) که در مسجد آیات قرآن را گوش داده و حفظ می‌کرد، یاد می‌گرفت و حفظ می‌نمود. (45)عمار یاسر می‌گوید: روزی علی(ع) بر فاطمه وارد شد، چون چشم حضرت زهرا بر او افتاد صدا زد یا علی(ع) نزدیک بیا تا تو را از آنچه بوده و آنچه که هست و از آنچه که تاکنون نبوده تا روز قیامت خبر دهم، عمار گوید: دیدم علی(ع) عقب به عقب قدم برداشته برگشت، من هم دنبال او آمده تا حضور پیامبر(ص) رسیدیم.
        پیامبر(ص) فرمود یا ابالحسن، جلو بیا، علی(ع) نزدیک رفت، چون مجلس خلوت شد رسول خدا(ص) فرمود: یا علی! تو می‌گویی یا من بگویم فرمود: یا رسول‌الله شنیدن از شما بهتر است، آنگاه رسول خدا(ص) فرمود: آیا از زهرا چنان شنیدی و عقب برگشتی! فرمود: یا رسول الله آیا نور فاطمه نیز از نور ماست؟ فرمود آیا نمی‌دانی که این چنین است، علی(ع)( به خاطر سپاس از خداوند سجده شکر به ‌جا آورد. (46)
        5- عبادت زهرا(س)
        صدیقه طاهره از نظر عبادت و بندگی در اوج از عظمت قرار دارد به گونه‌ای که در این جهت نیز کسی به پای او نمی‌رسد، حسن بصری گفته است در این امت کسی بیشتر از فاطمه بندگی خدای را ننموده و عابدتر از او وجود ندارد، او آنقدر به نماز ایستاد که پاهایش ورم کرد(47). داستان نقل شده از امام مجتبی(ع)گوشه‌ای از عبادت زهرا(س) را بازگو می‌نماید:او فرمود: مادرم فاطمه(س) را دیدم که شب جمعه‌ای در محراب عبادتش ایستاده تا طلوع صبح در حال رکوع و سجود بود و شنیدم که برای زنان و مردان با ایمان بسیار دعا می‌کرد و نامهای یکایک را می‌برد و برای خودش چیزی از خدا نخواست، عرض کردم ای مادر! چرا آن گونه که برای دیگران دعا می‌کنی برای خود دعا نمی‌کنی؟ فرمود: پسرم، اول همسایه، بعد خانه‌ای خود. (48)

        فاطمه(س) از نگاه رسول خدا(ص)
         

        در برخورد رسول خدا(ص) با دخترش فاطمه مطالبی در احادیث نقل شده که مقام و مرتبت خاص آن حضرت را نزد رسول خدا(ص) بیان می‌دارد و اینکه حضرت با احدی جز دخترش زهرا(س) این‌گونه محبت و احترام از خود نشان نداده است.
        روایت است که هرگاه زهرا(س) بر رسول خدا(ص)وارد می‌شد او دست زهرا(س)را گرفته می‌بوسید و در جای خویش می‌نشاند و هم چنین هرگاه رسول خدا بر او وارد می‌شد، او به احترام پدر تمام قد می‌ایستاد و پدر را می‌بوسید و دست او را گرفته و در جای خود می‌نشاند. (49)و نیز نقل شده که هرگاه رسول خدا عازم سفر می‌شد آخرین کسی از اهل اش که با او خداحافظی می‌نمود زهرا(س) بود و هرگاه از سفر بر می‌گشت اولین کسی را که با او دیدار می‌کرد زهرا(س) بود. (50)در روایت دیگری آمده است:که چون از جانب خداوند دستور رسید که مسلمان رسول خدا(ص) را همانند انسان‌های عادی با اسم صدا نکنند(51)، فاطمه(س) گوید من نیز از آن پس تصمیم گرفتم دیگر او را پدر صدا نزنم و او را رسول خدا صدا می‌زدم، رسول خدا(ص) رو به من نموده فرمود: دخترم! این آیه در مورد تو و اهل تو نازل نگردیده بلکه در مورد اهل کبر و جفا نازل شده، مرا پدر صدا کن، به درستی که این کار قلبم را شاد و موجب رضایت خداوند می‌گردد، و سپس رسول خدا(ص) پیشانی او را بوسید. (52)رسول خدا آن چنان به فاطمه(س) عشق می‌ورزید که تا او را نمی‌بوسید به خواب نمی‌رفت(53)، گاه این عمل رسول خدا آتش حسرت و حسد برخی زنانش را برمی‌انگیخت و بر او خرده می‌گرفتند، حضرت در جواب آنان می‌فرمود: فاطمه فرشته است به صورت آدمی و من هرگاه مشتاق بوی بهشت می‌شوم او را می‌بویم. (54)به نظر می‌رسد این‌گونه محبت و احترام صرفاً برخاسته از رابطه‌ای پدری و فرزندی نیست، چه اینکه این‌گونه احترام و محبت در انسان معمولی نیست، بلکه حضرت می‌خواسته مقام و منزلت جایگاه معنوی زهرا(س) را برای امت بیان نماید، و اینکه آن حضرت پس از او میزان حق و باطل و معیار هدایت و ضلالت است. (55)
         

        فاطمه(س) در نگاه علی(ع):

        علی(ع) در مواردی به همسری زهرا(س) افتخار نموده و جود او را در کنار خویش دلیل بر حقانیت خود دانسته است، او در مقام احتجاج به ابی بکر فرمود تو را به خدا سوگند آیا من کسی نیستم که رسول خدا مرا برگزیده و دخترش فاطمه را به من تزویج نمود؟ آیا خداوند او را در آسمان، به عقد من در آورد یا تو؟ ابوبکر گفت: به عقد تو در آورد. (56)
        و نیز فرمود: شما را به خدا سوگند! کیست که جز من افتخار همسری با سیده زنان دو عالم را داشته باشد، گفتند: جز تو کسی نیست. (57)و در جواب نامه معاویه فرمود:رسول خدا(ص) از ما و شخص دروغگو (ابوجهل) از شما، شیر خدا از ما و سیدالاحلاف (ابوسفیان) از شما، دو آقای جوانان اهل بهشت از ما و فرزندان آتش)فرزندان مروان) از شما، بهترین زنان دو عالم از ما و حمل کننده هیزم جهنم (زن ابی لهب عمه معاویه) از شما، نوشته‌اند چون این نامه به معاویه رسید دستور داد آن را پنهان نمایند تا اهل شام با خواندن آن به علی(ع) متمایل نگردند. (58) آنچه بر شمردیم گوشه‌ای از فضایل و عظمت وجودی حضرت صدیقه طاهره(س) است که حدیث نگاران و تاریخ‌نویسان شیعه و اهل سنت از رسول خدا(ص) نقل نموده‌اند. چنانچه گفته شد حضرت زهرا(س) به گواهی قرآن و سخنان رسول خدا(ص) معصوم و از هرگونه ناپاکی در رفتار و گفتار مبرّا و پیراسته بوده است، بدین جهت سیره و رفتار مختلف آن حضرت از جمله موضع‌گیری و جهت‌گیری سیاسی آن حضرت پس از در گذشت رسول خدا(ص) و بحران سقیفه و دفاع آن حضرت از امام علی(ع) از اهمیت فراوانی بر خور دار است، زیرا او بر اساس فرمایش رسول خدا(ص) ملاک حب و بغض خداوند به عبارتی پس از رسول خدا(ص) معیار حق و باطل بوده است.

        تعداد بازدید :68
        نام:
        پست الکترونیک:
        شرح نظر:
        کد امنیتی: